گه‌وره‌يی شه‌وی قه‌در(#)
خوێنه‌ری به‌رِێز! له‌باره‌ی شه‌وی قه‌دره‌وه‌ چی بنووسین؟ هه‌رچی بڵێین هه‌ركه‌مه‌و مافی خۆیمان نه‌داوه‌تێ، شه‌وێك كه‌خوا وه‌صفی ئه‌كات به‌ شه‌وی رێز، و به‌ده‌قی قورئانیش عیباده‌تكردن تیایا له‌هه‌زار مانگ چاترو باشتربێ‌.
به‌ڵێ له‌ ئاوه‌ها شه‌وێكی پیرۆزدا شه‌ره‌فی پێغه‌ممه‌رایه‌تی به‌كامڵترین مرۆڤی ئه‌م سه‌ر زه‌مینه‌ به‌خشرا، خوا به‌په‌یامی خۆی پله‌و پایه‌ی به‌رز وبڵند كرده‌وه‌، تا به‌هۆی ئه‌و په‌یامه‌و هه‌ڵگره‌كه‌یه‌وه‌ مرۆڤایه‌تی له‌زه‌لكاوی نه‌گبه‌تی ونه‌فامی ده‌ر بهێنێ، و ده‌ستی بگرێ و به‌ره‌و رێی رووناك رێنوێنی بكات، تا له‌تاریكستانی خۆپه‌رستی وبت په‌رستی رزگاری بكات و به‌ره‌و خۆ نه‌ویستی و خواپه‌رستی ببات..
له‌م شه‌وه‌دا یه‌كه‌م تیشكی نووری به‌رنامه‌كه‌ی په‌روه‌ردگار سه‌رگۆى زه‌وی رووناك كرده‌وه‌، و تاریكستانی كوفری پێ ته‌را، په‌یكه‌ری شێرپه‌نجه‌ی ره‌گه‌زپه‌رستی شه‌قار شه‌قار كرد، و ده‌رده‌كانی نه‌فامی گۆرِ به‌گۆرِ كرد..
له‌م شه‌وه‌دا فریشته‌ی ئاسمان له‌شه‌قه‌ی باڵی دا، و له‌ته‌ك خۆیا بۆ دانیشتوانی سه‌ر زه‌وی ئاشتی و برایه‌تی و دادگه‌ری و به‌خته‌وه‌ری له‌دنیای رۆحانییه‌وه‌ به‌دیاری هێنا..
له‌م شه‌وه‌ پیرۆزه‌دا یه‌كه‌م پۆلی ئایه‌ته‌ پیرۆزه‌كانی قورئان گه‌یشتنه‌ سه‌ر ئه‌م ئه‌ستێره‌ بچكۆله‌یه‌ی ئێمه‌، تا رێی به‌خته‌وه‌ری به‌ئاده‌مزادی سه‌رزه‌وی بناسێنێ، و له‌كلۆڵی و كوێره‌وه‌رییه‌وه‌ به‌ره‌و به‌خته‌وه‌رییان به‌رێ..
به‌ڵێ، گه‌وره‌ترین دڵ وده‌روونێ له‌ومیوانه‌ ئازیزانه‌ پێشوازی كرد كه‌ ئه‌ویش( محمد المصطفى ) بوو، صه‌لات وسه‌لامی خوای له‌سه‌ربێ، خوا رێنوێنی كردن تا ببنه‌ میوانی، و ببێته‌ هه‌ڵگری شكۆمه‌ندترین په‌یامی ئاسمانی، و پێشكه‌شی مرۆڤایه‌تی بكات، كام مرۆڤ؟ ئه‌و مرۆڤه‌ی خوا رێزی لێگرتووه‌، و سته‌مكاران ئه‌یانه‌وێ ئه‌و رێزه‌ی لێ زه‌وت بكه‌ن!!
به‌ڵێ له‌م شه‌وه‌دا سه‌ره‌تای وه‌حی ده‌ستی پێكرد و قورئانی پیرۆز هاته‌ خوار، ئه‌و قورئانه‌ی وه‌ك بوركانێك دام و ده‌زگای سته‌مكاران و خوێنمژانی پێچایه‌وه‌، و ته‌ختی پاشاو ماشاكانی سه‌ره‌ولێژ كرد..
به‌ڵێ، به‌راستی شه‌وی قه‌در له‌سیی هه‌زار شه‌و چاكتره، شه‌وێك رێنوێنی و رووناكی بۆ ئاده‌مزاد تیا بێت ئه‌و شه‌وه‌ له‌هه‌زار مانگی تاریكی و سه‌رگه‌ردانی چاتره‌، هه‌روه‌ك ده‌زانین نرخی رۆژ به‌ ده‌قیقه‌ و سه‌عاته‌ كانیه‌وه‌ نییه‌، به‌ڵكو نرخی رۆژ به‌و رووداوانه‌وه‌یه‌ كه‌ خێرو خۆشی پێشكه‌ش به‌ مرۆڤایه‌تی ده‌كه‌ن..
خێری خواپه‌رستی له‌شه‌وی قه‌درا:
ئه‌وه‌نده‌ به‌سه‌ له‌باره‌یه‌وه‌ خوا بفه‌رموێ: (لَيْلةُ القدْرِ خَيْرٌ مِنْ ألفِ شَهرٍ). واته‌: شه‌وی قه‌در له‌هه‌زار مانگ چاتره‌..
پێغه‌ممه‌ر صلى الله علیه وسلم ده‌فه‌رموێ: " مَنْ قامَ ليْلة القدرِ إيمَاناً وَاحْتِسَابًا، غُفرَ لهُ مَاتقدمَ منْ ذنْبهِ " (1). واته‌: ئه‌وه‌ی شه‌وی قه‌در خواپه‌رستی بكات و باوه‌رِی به‌و پاداشته‌ هه‌بێ كه‌ خوا بۆی داناوه‌ خوا له‌گوناهی رابوردووی خۆش ئه‌بێ. كه‌ ده‌فه‌رموێ: {إيمانا} واته‌: باوه‌ڕی به‌وه‌ هه‌بێ كه‌ عیباده‌تكردن له‌وشه‌وه‌دا ئه‌وپاداشته‌ی هه‌يه‌، و {احتسابا} واته‌:حساب بۆ پاداشته‌كه‌ی بكات.
له‌باره‌ی نزاو پارِانه‌وه‌ له‌م شه‌وه‌دا حه‌زره‌تی عایشه‌ خوالێی رازی بێ ده‌فه‌رموێ: وتم: ئه‌ی پێغه‌ممه‌ری خوا صلى الله علیه وسلم! ئه‌گه‌ر له‌شه‌وی قه‌درا دانیشتم و ئه‌و شه‌وه‌م به‌ په‌رستنه‌وه‌ برده‌ سه‌ر چ دوعایه‌ك بكه‌م؟
فه‌رمووی: بلێ: " اللهُمَّ! إنكَ عَفوٌ كَرِيمٌ تُحِبُّ العَفوَ فَاعْفُ عَنِّي" (2). واته‌: ئه‌ی په‌روه‌ردگار! به‌راستی تۆ لێبورده‌و به‌خشنده‌یت، و لێبورده‌ییت پێ خۆشه‌، تۆیش لێم ببوره‌ و بم به‌خشه‌.
هه‌روه‌ك حه‌زره‌تی عائیشه‌ بۆمان باس ده‌كات پێغه‌ممه‌ر صلى الله علیه وسلم له‌ ده‌ شه‌وی دواینی مانگی ره‌مه‌زانا له‌ مزگه‌وتا ده‌مایه‌وه‌و په‌رستنی ده‌كرد. به‌شی زۆری زانایانی ئیسلام رایان وایه‌ كه‌: له‌یله‌تول قه‌در له‌ ده‌شه‌وی دواینی مانگی ره‌مه‌زاندایه‌، به‌ده‌لیلی ئه‌وفه‌رمووده‌ دروسته‌ی كه‌ بوخاری و موسلیم ریوایه‌تی ده‌كه‌ن كه‌ پێغه‌ممه‌ر صلى الله علیه وسلم فه‌رموویه‌تی: "تَحَرّوا لْيلةَ القدْرِ فِي العَشْرِ الأواخِرِ مِنْ رَمَضَانَ " (3). واته‌: له‌ ده‌ شه‌وی دواینی ره‌مه‌زانا به‌ته‌مای له‌یله‌تول قه‌در بن و به‌شوێنیا بگه‌رِێن..
ئه‌م هه‌زار مانگه‌ به‌پێی حسابی ساڵ ده‌كاته‌ 83 ساڵ و چوار مانگ، هه‌روه‌ها به‌پێی فه‌رمووده‌یه‌ك كه‌ ئیمامی بوخاری ریوایه‌تی ده‌كات شه‌وی قه‌در له‌شه‌وه‌ تاكه‌كاندایه‌، هه‌روه‌ك پێغه‌ممه‌ر ێ فه‌رموویه‌تی: " تحروا ليلة القدر في الوتر من العشر الأواخر من رمضان "(4) رواه البخاري ، واته‌: به‌شوێن له‌یله‌تول قه‌درا بگه‌ڕێن له‌ شه‌وه‌ تاكه‌كانی ره‌مه‌زاندا.. له‌م شه‌وه‌تاكانه‌شدا له‌حه‌وت شه‌وی دوایندا نزیكتره‌، هه‌روه‌ك پێغه‌ممه‌ر ێ فه‌رموویه‌تی: " التمسوها في العشر الأواخر، فإن ضعف أحدكم أوعجز فلا يغلبن على السبع البواقي)(5) رواه مسلم. "واته‌: به‌شوێنیا بگه‌ڕێن له‌ده‌شه‌وه‌كه‌ی دوایندا، ئه‌گه‌ركه‌سێ لاواز و ناتووانابوو با ئحه‌وت شه‌وی دواینی له‌كیس نه‌چێت، له‌م حه‌وت شه‌وه‌ی دواینیش شه‌وی بیست و حه‌وته‌مین نزیكترینیانه‌ له‌ شه‌وی قه‌دره‌وه‌ هه‌روه‌ك ئوبه‌ی كوڕی كه‌عب ده‌ فه‌رمووی: سوێن به‌خوا من ده‌زانم شه‌وی قه‌در له‌ چ شه‌وێكی ره‌مه‌زاندایه‌، ئه‌وشه‌وه‌ی پێغه‌ممه‌ر ێ فه‌رمانی پێكردین عیباده‌تی تیابكه‌ین شه‌وی بیست و حه‌وته‌مه‌ " لحديث أبي بن كعب رضي الله عنه أنه قال: (والله إني لأعلم أي ليلة هي الليلة التي أمرنا رسول الله صلى الله عليه وسلم بقيامها هي ليلة سبع وعشرين) (6)رواه مسلم. هه‌ڵده‌گرێت، ئه‌و ساڵه‌ی كه‌عب ئه‌و قسه‌ی تیا كردووه‌ له‌شه‌وی 27 دا بووبێت، به‌ڵام به‌شی زۆری زانایانی شه‌رع زان رایان وایه‌ ئه‌م شه‌وه‌ پیرۆزه‌ هه‌موو ساڵێك له‌ شه‌وێكی دیاریكراوا نابێت.. هه‌روه‌ك شێخی ئیبنو حه‌جه‌ر ده‌فه‌رموێ، كاتێ كه‌ ئه‌م فه‌رموودانه‌ باس ده‌كات .. خوایش زاناتره‌..
بۆ ئاگاداری
ئیعتیكاف واته‌: مانه‌وه‌ له‌مزگه‌وتا به‌نیازی عیباده‌ت، به‌ لای ئیمامی شافیعی و مالیكی و داودی زاهیرییه‌وه‌ له‌هه‌ر مزگه‌وتێكدا پێی بوترێت: مزگه‌وت دروسته‌، به‌لاَم به‌لای ئیمام ئه‌بو حه‌نیفه‌ و ئه‌حمه‌د و ئیسحاقه‌وه‌ له‌ مزگه‌وتێكا دروسته‌ كه‌ نوێژی پێنچ فه‌رزه‌ و جه‌ماعه‌تی تیا بكرێت، به‌لاَم به‌ڵگه‌ی ئیمامی شافیعی ئه‌و ئایه‌ته‌یه‌ كه‌ ده‌فه‌رموێ: " وَلاتبَاشِرُوُهُنَّ و أنْتمْ عَاكِفونَ فِي المَسَاجدِ " (7). واته‌: نزیكیان مه‌كه‌ونه‌وه‌ كاتێ له‌ مزگه‌وته‌كانا له‌ ئیعتیكافا بوون. مادام فه‌رمووده‌یه‌كی دروست وساغ له‌و باره‌وه‌ نه‌بێت كه‌ مزگه‌وته‌كه‌ تایبه‌ت بكات، به‌ گشتی ئه‌مێنێته‌وه‌و هه‌ر شوێنێك بۆ مزگه‌وت دروستكرابوو ئیعتیكافی تیا دروسته‌، به‌لاَم پێی وایه‌ مزگه‌وتێ كه‌ جومعه‌ی تیا بكرێ باشتره‌ تا ئه‌وه‌ی جومعه‌ی تیا نه‌كرێ، بۆ ئه‌وه‌ی پێویستی به‌وه‌ نه‌بێ برِواته‌ ده‌ره‌وه‌ بۆ نوێژی جومعه‌، و له‌و خیلافه‌ش رزگاری ببىَ كه‌ هه‌ندێك رایان وایه‌ ئیعتیكاف واجبه‌ له‌ مزگه‌وتی جومعه‌دا بێت (8).
مانه‌وه‌ له‌ ژوورێكی ناوماڵ یا قوتابخانه‌ یا كارگه‌ یا دایه‌ره‌ دا به‌ عیباده‌تی ئیعتیكاف دانانرێت..
په‌راوێزه‌كان:
1- أخرجه البخاري في كتاب فضل ليلة القدر/باب فضل ليلة القدر، ص:397، برقم:1875.
2- أخرجه الترمذي في كتاب الدعوات/باب ماجاء في عقد التسبيح باليد/ باب منه، برقم: 3435. وقال الترمذي: حديث حسن صحيح..
3- أخرجه مسلم في كتاب الصيام/باب فضل ليلة القدر، ص: 497. برقم: 1998.
4 – أخرجه البخاري في كتاب صلاة التراويح /باب تحري ليلة القدر في الوتر من العشر الأواخر، 1/540، برقم:
5 - أخرجه مسلم في كتاب الصيام /باب فضل ليلة القدر، والحث على طلبها. وبيان محلها وأرجى أوقات طلبها، 1/572، برقم: 1165.
6- أخرجه مسلم في كتاب صلاة المسافرين وقصرها /باب الترغيب في قيام رمضان وهو التراويح،1/366، برقم:762.
7- سورة البقرة/187.
8- سه‌یرێكی ( مغني المحتاج إلى معرفة معاني الفاظ المنهاج) بكه‌، 1/450.
‌# ئه‌م بابه‌ته‌ له‌كتێبی {رۆژوو له‌ئیسلامدا}ی نووسه‌ره‌وه‌ به‌ كه‌مێ ده‌ستكارییه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌..
پیاو بۆی هه‌یه‌ چوار ژنی هه‌بێت، به‌لاَم پێغه‌ممه‌ر ص

مامۆستاگیان سلاوی خوات لێ بێت
من له‌خوا به‌زیاد بێت كه‌سێكی مولته‌زیمم و زۆر به‌رهه‌ڵستی شه‌یتان ده‌كه‌م كه‌وه‌سوه‌سه‌م بۆ دروست نه‌كات، به‌س ئه‌مجاره‌ زۆر هه‌وڵم دا دێته‌وه‌ خه‌باڵم ئه‌ویش ئه‌مه‌یه‌:
له‌قورئاندا خوای گه‌وره‌ ئه‌فه‌رموێت: پیاو بۆی هه‌یه‌ چوار ژنی هه‌بێت، به‌لاَم پێغه‌ممه‌ر صلى الله عليه وسلم 11 ژنی هه‌بووه‌، ئایا ئه‌مه‌ ده‌رچوون نییه‌ له‌ قورئان؟ له‌ لایه‌ن پێغه‌ممه‌ره‌وه‌ ؟
خوای گه‌وره‌ لێمان خۆش ببێت.. والسلام
Mon, 3 Aug 2009

برای باش كاكه‌ ئازاد سه‌ره‌تا سلاَوی خوات لێ بێ..

پێشه‌كی مژده‌ت ده‌ده‌مێ كه‌ سوپاس بۆ خوا ئیمانت هه‌یه‌، و شوكور ماڵه‌كه‌ت ئاوه‌دانه‌، چونكه‌ عاده‌ته‌ن دز رووناكاته‌ ماڵێك وێران بێ و هیچی تیانه‌بێت، شه‌يتانیش ناچێت بۆ لای یه‌كێك ئیمانی نه‌بێ و دڵ و ده‌روونی وێران بێت...

بۆ وه‌لاَمه‌كه‌یشت ده‌بێ پێشه‌كی ئه‌وه‌ بزانین كێ قورئانی به‌ ئێمه‌ گه‌یاندووه‌؟ ئایا خودی پێغه‌ممه‌ر صلى الله عليه وسلم پێی نه‌گه‌یاندووین؟ ئایا كه‌ خۆی پێی گه‌یاندووین، خۆی به‌ پێچه‌وانه‌یه‌وه‌ كار ده‌كات؟ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا كه‌ له‌ هه‌موو كه‌سێك پارێزكار تر بووه‌!!
پێغه‌ممه‌ری خوا صلى الله عليه وسلم كۆمه‌ڵێ تایبه‌تمه‌ندی هه‌بووه‌، و ئێمه‌ی ئۆمه‌تیشی كۆمه‌ڵێ تایبه‌تمه‌ندیمان هه‌یه‌..

بۆ نموونه‌: پێغه‌ممه‌ر صلى الله عليه وسلم شه‌ونوێژی له‌سه‌ر واجب بووه‌، ئێمه‌ له‌سه‌رمان واجب نییه‌، و سوننه‌ته‌، ئه‌گه‌ر بیكه‌ین خێرمان ده‌كَات و ئه‌گه‌ر نه‌یگه‌ین گوناهبار نابین.. به‌لاَم ئه‌گه‌ر ئه‌و نه‌یكردایه‌ گوناهبار ده‌بوو..

ئێمه‌ ئه‌گه‌ر هه‌ژار بین سه‌ده‌قه‌مان پێ ده‌شێ و دروسته‌ وه‌ری بگرین، و پێی گوناهبار نابین.. به‌لاَم ئه‌و پێی حه‌رام بووه‌، و بۆی نه‌بووه‌ سه‌ده‌قه‌ بخوات، هه‌رچه‌ند برسیش بووبێت..

له‌مه‌سه‌له‌ی خێزانه‌كانیشدا.. ئێمه‌ی ئۆمه‌تی ئه‌و بۆمان هه‌یه‌، چوار ژن بێنین، و ئه‌گه‌ر ئه‌و چواره‌ مردن بۆمان هه‌یه‌ چواری تربێنین، و ئه‌گه‌ر پێكه‌وه‌ نه‌سازاین، بۆمان هه‌یه‌ لێیان جیا ببینه‌وه‌ و چواری تر له‌ بیاتی ئه‌وان بێنین.. واته‌: مه‌جاله‌كه‌ فراوانه‌، و ئێمه‌ی ئۆمه‌تی ئه‌و ئه‌گه‌ر ژنمان مرد یا ته‌لاقمان دا بۆمان هه‌یه‌ له‌جێی ئه‌وانه‌دا به‌ئافره‌تانی تر جێیان پڕ بكه‌ینه‌وه‌.. كه‌وابوو سنوور بۆ ئێمه‌ی ئۆمه‌تی ئه‌و دیاری نه‌كراوه‌ و پێمان نه‌گوتراوه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌و چوار ژنه‌تان هێنا ئیتر بۆتان نیه‌، هه‌رگیز ژنی تر بێنن، و ئه‌گه‌ر ژنه‌كانیشتان مرد ئیتر بۆتان نییه‌ ژنی تر بێنن.. شتی وامان پێ نه‌وتراوه‌.. جگه‌ له‌وه‌ی كه‌ له‌یه‌ك كات و سه‌رده‌ما نابێ له‌ چوار ژن زیاترمان هه‌بێ..

به‌لاَم پێغه‌مه‌ر صلى الله عليه وسلم خوا رێی داوه‌ ئه‌و كۆمه‌ڵه‌ ژنه‌ی هه‌بێت، به‌لاَم به‌ده‌قی ئایه‌ت لێی حه‌رام كراوه‌ ژنی تر بێنێت، هه‌روه‌ها لێی حه‌رام كراوه‌ ئه‌و ژنانه‌ی ته‌لاَق بدات " لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاءُ مِنْ بَعْدُ وَلَا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ "سورة الأحزاب/52.

بۆ زیده‌ رونكردنه‌وه‌ نمونه‌یه‌كت بۆ دێنمه‌وه‌: كاتی خۆی شێخ مه‌حمود غه‌ریب خوا پاداشتی بداته‌وه‌ نموونه‌یه‌كی جوانی بۆ ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ هێنایه‌وه‌و گوتی: ته‌شبیه نه‌بێ و نموونه‌ی به‌رز هه‌ر بۆ خوایه‌: ئه‌گه‌ر تۆ دوو كوڕت هه‌بێ، یه‌كێكیان سه‌د دۆلاری بده‌یتێ و ‌بڵێیت ئه‌وه‌ به‌شی به‌رو دواته‌ و له‌وه‌ زیاترت پێ نادرێ.. ئه‌وی تریشیان هه‌ر جاره‌ی ده‌ دۆلاری بده‌یتێ و پێی بڵێیت، هیچ كاتێك بۆت نییه‌ له‌ ده‌ دۆلارت زیاتر پێ بێت، به‌لاَم ئه‌گه‌ر ئه‌و ده‌یه‌ ته‌واو بوو ده‌دۆلاری تریشت پێ ده‌ده‌م، ئه‌وه‌یش تته‌واو بوو ده‌ی ترت پێ ده‌ده‌م هه‌تا ژیانت مابێ..
ئایا ئه‌م دوو منداڵه‌ جگه‌ر گۆشه‌یه‌ له‌راستیدا كامیان زیاتریان پێ دراوه‌؟!

له‌وانه‌یه‌ بڵێیت: ئاخر خوا به‌ ده‌قی قورئان ئه‌وه‌ی له‌ ئیمانداران حه‌رام كردووه‌ خۆ ده‌قێكی تر له‌قورئانا نییه‌ كه‌ ئه‌وه‌ی بۆ ئه‌و حه‌لاَڵ كردبێت..

منیش ده‌ڵێم: هه‌ر ئه‌و قورئانه‌ی كه‌ تۆ له‌باره‌یه‌وه‌ وا ده‌ڵێیت ده‌فه‌رموێت: ئه‌وه‌ی پێغه‌ممه‌ر پێی دان لێی وه‌ربگرن، و ئه‌وه‌ی ئه‌ویش لێ قه‌ده‌غه‌ كردن لێی دوور بكه‌ونه‌وه‌، " وَمَا آَتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا... " سورة الحشر/ 7. هه‌ر خودی قورئان ده‌فه‌رموێ: پێغه‌ممه‌ر به‌هه‌وانته‌ و هه‌ر له‌ خوێه‌وه‌ قسه‌ ناكات، ئه‌وه‌ی ئه‌و باسی ده‌كات وه‌حیه‌و خوا بۆی ناردووه‌.. " وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوَى ، إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْيٌ يُوحَى ." سورة النجم /4.

هه‌روه‌ها قورئان زۆر شتی به‌ كورتی باس كردووه‌ و پێغه‌ممه‌ر صلى الله عليه وسلم به‌ فه‌رمووده‌ی خۆی روونی كردۆته‌وه‌، بۆ نموونه‌: خوا ده‌فه‌رموێ له‌قورئانا: نوێژ بكه‌ن، " وَأَقِيمُوا الصَّلاةَ ... "ئیتر چۆنی بكه‌ین و چه‌ند بكه‌ین دیاری نه‌كراوه‌، ئه‌و روونكردنه‌وه‌ی به‌ پێغه‌ممه‌ر صلى الله عليه وسلم سپاردووه‌، بۆیه‌ ئه‌ویش ده‌فه‌رموێ: چۆن من نوێژ ده‌كه‌م ئێوه‌ش ئاوه‌ها نوێژ بكه‌ن." صلوا كما رأيتموني أصلي ". یا له‌باره‌ی زه‌كات و حه‌جه‌وه‌، ده‌فه‌رموێ: زه‌كات بده‌ن " وَآَتُوا الزَّكَاةَ ... "، و ده‌فه‌رموێ: ئه‌وه‌ی توانای هه‌بوو حه‌جی له‌سه‌ر پێویسته با حه‌ج بكات ‌ " وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً "آل عمران/ 97. به‌لام روون كردنه‌وه‌و چۆنیه‌تی ئه‌نجامدانی و شرۆڤه‌ كردنی به‌و سپاردووه‌..

نه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌ به‌ڵكو هه‌ندێ جار سوونه‌ت { واته:‌ كار یا فه‌رمووده‌ی پێغه‌ممه‌ر صلى الله عليه وسلم } ده‌قی ره‌های قورئان سنووردار ده‌كات، بۆنموونه‌: له‌م ئایه‌ته‌دا خوا ده‌فه‌رموێ: گۆشتی مرداره‌وه‌ بوو،-واته‌ سه‌ر نه‌بڕاو – و خوێن و گۆشتی به‌راز و ئه‌وه‌ی كرابێ به‌نه‌زر بۆ غه‌یری خوا، و خنكێنرا و، و به‌لێدان مرێنراو، و هه‌ڵدێرراو، وله‌شه‌ره‌شۆقا كوژراو، و ئه‌وه‌ی دڕنده‌ خواردوویه‌تی، و مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی فریای سه‌ر بڕینی كه‌وتبن، و .... - هه‌موو ئه‌مانه‌تان - لێ حه‌رام كراوه‌.. " حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلاَّ مَا ذَكَّيْتُمْ ... " سورة المائدة/2.

به‌لاَم له‌ده‌قی فه‌رمووده‌ی دروست و كرده‌وه‌ی پێغه‌ممه‌ردا صلى الله عليه وسلم ئه‌م ره‌هایه‌ سنوور دار كراوه‌، ماسی و گیانداری ئاویی له‌و حوكمه‌ هه‌ڵ بوێراوه‌ و له‌باره‌ی ده‌ریاو گیاندارانی ناویه‌وه‌ ده‌فه‌رموێ: ئاوه‌كه‌ی پاك و پاكژه‌، و مرداره‌وه‌بوویشی حه‌لاَڵ كراوه‌.. " هُوَ اَلطُّهُورُ مَاؤُهُ، اَلْحِلُّ مَيْتَتُهُ " أخرجه مالك والشافعي وأحمد، و الأربعة.

له‌م مه‌سه‌لانه‌ زۆرن و پێویست ناكات من هه‌موو ئوسوڵی فیقهت له‌وباره‌وه‌ بۆ باس بكه‌م.. لێره‌دا ته‌نیا نمونه‌م مه‌به‌ست بوو، بۆيه‌ به‌نموونه‌ ئه‌مانه‌م بۆ هێنایته‌وه‌ تا له‌و باره‌وه‌ زیاتر چاو رۆشن بیت..

هیوادارم ئاسووده‌یی بۆدڵه‌ پاكه‌كه‌ت بگه‌ڕێته‌وه‌ و خوا ئۆقره‌ت پێ ببه‌خشێت..

پێم خۆشه‌ له‌ حاڵی خۆت ئاگادارم بكه‌یته‌وه‌.. ئه‌وه‌ی له‌تواناما بێت له‌باره‌ته‌وه‌ كه‌مته‌ر خه‌می ناكه‌م.. ئینشا ئه‌ڵلا..
والسلام عليكم..

پاش ئه‌م وه‌ڵامه‌ له‌رۆژی شه‌ممه‌ی 22/8 نامه‌یه‌كی ناردبوو كه‌ پێم خۆش بوو ئۆقره‌ی بۆهاتووه‌ سوپاس بۆ خوا نووسیبوو‌ی‌:

مامۆستای خۆشه‌ویستم سلاوی خوای گه‌وره‌ت لێ بێت
من هه‌ر له‌ لاویمه‌وه‌ هۆگری نامیلكه‌كانی به‌رێزتم خوای گه‌وره‌ ته‌مه‌ن درێژۆ و سه‌لامه‌تت بكات و لێت قبول بفه‌رموێت، وه‌ زۆر زۆر سوپاست ده‌كه‌مه‌ بۆ وه‌لاَمه‌ جوانه‌كه‌ت خوای گه‌وره‌ پاداشتت بداته‌وه‌ و له‌دوعای خێر بێ به‌شمان مه‌كه‌. والسلام علیكم.


به‌ر له‌وه‌ی په‌یامه‌که‌ت بنووسی ئه‌م خاڵانه‌ بخوێنه‌وه‌:
.: په‌یامه‌که‌ت په‌یوه‌ندیدار بێت به‌ بابه‌تی سه‌ره‌وه‌
.: تێبینی و ڕه‌خه‌نه‌که‌ت بابه‌تیانه‌ بێت و دوور بێت له‌ قسه‌ی ناشیرن
.: نووسینه‌که‌ت به‌ کوردی بێت
.: شێوازی نووسینه‌که‌ت ئارامی بێت و لاتینی نه‌بێت
.: پرسیار یان نامه‌ی تایبه‌ت نه‌بێت
.: به‌ڕێوبه‌ڕ سه‌ربه‌سته‌ له‌ بڵاوکردنه‌وه‌ یان نه‌کردنه‌وه‌ی په‌یامه‌که‌ت پاش هه‌ڵسه‌نگاندی