مامۆستاگیان
ئایا ئیش کردن له دوکان (شوێنی خواردن و خواردنهوه) جائیزه؟ له لای ئهوروڵی یان کهسی تر له کاتێکا ئێمه له ههماکات له ئهوڕوڵا ئهژین. من له بهرنامهی (دین و دونیا )دا له کهناڵی (میسر) ئهیوت جایزه، ئهی جهنابت ئه?هرمووی چی؟ خوا پاداشتان بداتهوه
كاكه مازن! ههتا كارت لهشوێنێكی ترا دهست بكهوێت كه ئهو گوناحانهی تیا نهبێت لهو شوێنانهدا كار مهكه كه گوناحی تیا دهكرێت.. بهڵام ئهگهر ناچار بوویت، ئهوه ناچاری حوكمی خۆی ههیه.
ئهمه ئهگهر تۆ نهی?رۆشیت و پێشكهشیان نهكهیت، چونكه بهدهقی ?هرموودهی پێغهممهر دروودی خوای لێ بێ ?رۆشتنی حهرامه وهك ?رۆشتنی گۆشتی مردارۆ بوو و گۆشتی بهراز و بت ?رۆشی، ئهوهته جابیر ئه?هرموێ: لهساڵی رزگاركردنی مهككهدا كه پێغهممهردروودی خوای لێ بێلهوێ بوو ?هرمووی: (بێگومان خواو پێغهممهرهكهی ?رۆشتنی شهراب و مردارۆبوو و بهراز و بتیان حهرام كردووه.)(1)
بهڵام ئهگهر تۆ لهدوكانیكدا كارت ئهكرد كه مریشكی تیا ب?رۆشرێ، چایی و قاوهی تیا ب?رۆشرێ، وشهرابیشی تیا ب?رۆشرێ، تۆ ئهو شتانهی تر ب?رۆشی نهك شهرابهكه، ئهوه بهر ئهو لهعنهت و نه?رینه ناكهویت وهك ئهوانهی ئهی?رۆشن و بۆیان دادهنێن..
له ?هرمودهیهكدا پێغهممهر دروودی خوای لێ بێ نه?رینی لهشهراب كردووه و لهو كهسانهش كه دروستی ئهكهن و ههڵی ئهگرن، و ئهیگێر?ن، و ئهی?رۆشن و ئهیكر?ن، و ئهیخۆنهوه.(2)
ئهمه لهلایهكهوه، لهلایهكی ترهوه پێغهممهری خوا دروودی خوای لێ بێ نههی كردووه ئینسانی موسوڵمان لهناوشوێنێكا بێت كه گوناحی تیا بكرێت، ئهوهته له?هرموودهیهكدا كه ترمزی و دارمی بۆمان ریوایهت دهكهن پێغهممهری خوادروودی خوای لێ بێ نههی لهوه كردووه ئینسانی موسوڵمان لهسهر س?رهیهك دابنیشێ كهشهرابی تیا بخورێتهوه:( ئهوهی باوهر?ی بهخوا و رۆژی قیامهت ههیه با لهسهر خوانێكا دا نهنیشێ كه شهرابی تیا دهگێر?رێ..)(3) چونكه دانیشتن لهسهر ئهو س?رهو خوانه رازی بوون دهگهیهنێ بهو گوناحه...
ههروهها لهقورئانیشدا بهدهقی ئایهت خوا داوامان لێ دهكات لهو شۆینانه دانهنیشین كه كو?ر و گوناحی تیا دهكرێ، ئهوهته ده?هرموێ:(ئهگهر لهشوێنێكا گوێتان لێ بوو كو?ر وگاڵته بهئایهتهكانی خوا دهكرا، كۆر?هكهیان بهجێ بێڵن تا وازدێنن و باسهكه دهگۆر?ن، ئهگهر دابنیشن وگوێ نهدهنێ، ئێوهش وهك ئهوانن.)(4)
بهڵێ، خوای باڵا دهست داوای لێكردووین و ?هرمانی پێ كردووین لهتهك كا?رانێكا دا نهنیشین كه كو?ر ئهكهن وگاڵته بهدینی خوا دهكهن، چونكه دانیشتنهكه لهناویانا رازی بوون بهو كو?ره دهگهیهنێ، لهبهر ئهوه لهكۆتایی ئایهتهكهدا ده?هرموێ: ئهگهر دانیشتن و گوێتان نهدایێ ئێوهش وهك ئهوانن. واته: ئهو حوكمهتان بهسهرا دهچهسپێ كهبۆ ئهوان ههیه..
لهراستیدا ئینسانی موسوڵمان داوای لێكراوه خراپهو گوناح لاببات، وئهگهر توانای ئهوهی نهبوو خراپهكه بگۆر?ێ و گوناحهكه لاببات بهلای كهمهوه لهوشوێنانه دوور بكهوێتهوه كه خراپهو گوناحهكهی تیا دهكرێت.
خوایش ئاگادار تره.
پهراوێزهكان:
1. عن جابر بن عبد الله قال: سمعت رسول الله صل اللـه علیه وسلم عام ال?تح وهو بمكة يقول:( إن الله ورسوله حرم بيع الخمر والميتة والخنزير والأصنام ) أخرجه البخاري ?ي كتاب البيوع/باب ، برقم: 2082، و مسلم ?ي كتاب المساقاة/باب ، برقم:2960، والترمذي ?ي كتاب البيوع/باب ، برقم:1218، والنسائي ?ي كتاب ال?رع والعتيرة/باب ، برقم:4183، وابن ماجة ?ي كتاب البيوع/باب ، برقم:2158، وأحمد ?ي مسند المكثرين من الصحابة، برقم:6702.
2. عن عبد الله بن عمر، و أنس بن مالك أن النبي صل اللـه علیه وسلم قال:( لعن الله الخمر، ولعن شاربها وساقيها وعاصرها ومعتصرها وبائعها ومبتاعها، وحاملها والمحمولة إليه وآكل ثمنها ) أخرجه الترمذي بسند غريب ?ي كتاب البيوع/باب برقم: 1216، والنسائي ?ي كتاب الأشربة/ باب برقم:5565، وأبوداود ?ي كتاب الأشربة/ باب، برقم: 3189، وابن ماجة ?ي كتاب الأشربة/ باب، برقم:3371، وأحمد ?ي مسند بني هاشم، برقم: 2747، ومسند المكثرين من الصحابة، برقم:4556، و5134، و 5458.
3. عن جابر قال: قال رسول الله صل اللـه علیه وسلم: (من كان يؤمن بالله واليوم الآخر ?لا يجلس على مائدة تدار عليها الخمر ) رواه أحمد ?ي باقي مسند المكثرين، برقم:14124، والدارمي ?ي كتاب الأشربة/ باب النهي عن القعود على مائدة يدار عليها الخمر، برقم: 2000، والترمذي بسند حسن ?ي كتاب الأدب/باب ما جاء ?ي دخول الحمام، برقم:2725.
4. ( إذا سمعتم آيات الله يك?ر بها ويستهزأ بها ?لا تقعدوا معهم حتى يخوضوا ?ي حديث غيره، إنكم إذا مثلهم )سورة النساء/140. ]