ئاگادارییه‌کی گرنگ
به‌ ناوی خوا
خوێنه‌رانی به‌ڕێز ڕاژه‌کاری پێنجوێنی به‌ر له‌ چه‌ند ڕۆژێک تووشی کێشه‌ی په‌پکه‌ڕه‌قه‌ بوو، که‌ به‌و هۆیه‌وه‌ سه‌رجه‌م وێبگه‌کانی سه‌ر ئه‌و ڕاژه‌کاره‌ له‌ کارکه‌وتن، که‌ به‌داخه‌وه‌ وێبگه‌ی پێنجوێنیش یه‌کێک بوو له‌و قوربانیانه‌.

پاش چاک کردنه‌وه‌ی کێشه‌ی په‌پکه‌ڕه‌قه‌که‌، بۆمان ده‌رکه‌وت که‌ خاوه‌ن ڕاژه‌کاره‌که‌ پاڵپشی تازه‌ی بۆ نه‌کردووه‌ و به‌ پێچه‌وانه‌ی گرێبه‌ستی نێوانمان کاره‌کانی کردووه‌.

ئێمه‌ش به‌ به‌رده‌وام له‌ هه‌وڵی چاره‌سه‌رکردنی چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کانین.
ئه‌وه‌ی ئێستاش جێگای نیگه‌رانییه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ئه‌گه‌ری گه‌ڕاندنه‌وه‌ی بابه‌تی ساڵی ڕابردوو زۆر که‌مه‌.

ئێمه‌ جارێ جگه‌ له‌ داوای بووردن له‌ خوێنه‌رانی هێژا هیچی ترمان له‌ده‌ست نایه‌ت.

دڵسۆزتان
به‌ڕێوبه‌ر
23.1.2012
لةچك لةبةريَوةبةرايةتي پوَليسدا


خويَنةري بةريز ملا عبدالله نادر
لة/چةمچةمالَة وة ئةم بابةتةي بؤ ناردووين.

خويَنةري بةريز
دلَشا دموحةمة دئةحمةد/ضةمضةمالَةوة ئةم بابةتةي بؤ ناردووين:

لةچك لةبةريَوةبةرايةتي پوَليسدا

لةذمارة[321]رِوَذنامةي كوَمةلَدا هةوالَيَك بلاَوكرابوَوة لةذيَر ناونيشاني [ بةرِيَوةبةري پوَليسي هات و چوَ برِياري لابردني لةچكي فةرمانبةرة ئافرةتةكان دةدات] تائيَرة طيَرِانةوةي سةرديًري هةوالَةكةية بةلاَم ئةوةي جيَي هةلَويَستةكردنة بووني دياردةي لةچك كردنة لةكويَ؟ شاري سليَماني، ئةوشارةي بةكرانةوة زوَرةكةي ناسراوة! لةناو كام چين؟ثوَليس!ضةند سالَيَكة باس لةرِاوةستاني بانطةوازي ئيسلامي دةكريَت لةلايةن نةياراني و لةلايةن ئيسلامخوازانيش رِةشبينيةكي زوَر بةدي دةكريَت كةباس لةواقيعي دانةثوَشراوي ئافرةتان و سةر كةوتويي هةولَةكاني بةكالاَكردني ئافرةت. بةلاَم ئةكةر سةيريَكي ئةم برِيارة بكةين كة بةرِيَوةبةري ثوَليسي هاتوچوَ داويةتي ثيَچةوانةكةيمان بوَ دةردةكةويَت، دةبينين لةناوخةلَكانيَكدا دياردةي لةچك كردن تةنط بةسفوري هةلَدةچنيَت، كةهةركات باسي هةنطاوة سةركةوتوةكاني هةلَوةشاندني ئادابي ئيسلامي دةكرا نمونة بةوان وةك چالاكي يةكي سةركةوتو دةهيًنرايةوة، طواستنةوةي ئةم هةوالَةم لةسةردانيَكمدا بوَهاوسيَيةكي تازة هاتوومان طيَرِايةوة يةكيَك لةئامادةبوان كةثلةداريَكي ثوَليسي طومرط بوو ووتي:ئيَمةچةنديَك ثوَليسي ئافرةتمان لاية هةمويان لةچك لةسةر دةكةن ديارة من باسي ئةوة ناكةم ئةم لةچكةچةنديَك ئامانجة شةرعيةكة دةثيَكيَت يان نا، بةلَكو دةمةويًت بلَيَم: بانطةوازي ئيسلامي نةك هةرنةوةستاوة تةنانةت كاريطةري لةسةرخةلَكي ناوئةو دةزطايانةش كردوة كةلةلايةن عةلمانيةكانةوة بةتةواوي كوَنتروَلَ كراوة. ئةطةر بةراورديَك بكةين لةنيَوان ئيَستاوسالاَني هةشتاكان دةبينين لةسةر ئاستي فيكري. فيكرة چةثي و نائيسلاميةكان لةوثةرِي هيَزدابوون چةند هةناسةيةكي كةم لةبواري فكرو ثةروةردةي ئيسلاميدا بووني هةبوو بةلاَم ئيَستا كتيَب و ووسينة ئيسلاميةكان بازارِيان ثرِكتيَب كردوة، لةرِوي ثابةند يشةوة بوً دةرمانيش بالاَثوَشيَكت لةزانكوَدا نةئةبيني و بةلاَم ئيَستا نةك تةنها قووتابية بالاَثوَشةكان زوَر بوون بةلَكوو زانكوَ بوةتة شويَني بالاَثوَشكردني قووتابيان و سالاَنة ريَكخراوة ئيسلاميةكاني قووتابيان ئاهةنطيان بوَ سازدةكةن، لةدان ثيَنانيَكيشدا {مهاباد قةرةداغي} لةبةرنامةي تاكسي ديالوَطي كةنالَي كوردساتدا ناخوَشحالَي خوَي دةربرِي بةداثوَشراوي قووتابياني زانكوَ و باسي لةجياوازية زوَرة دةكرد لةنيَوان جل وبةرطي كچة قووتابيةكاني ئيستاو سالاَني هةشتاكان كةبةويَنةكاني ئاهةنطي دةرچوون دةردةكةويَت. لةناو خةلَكة نةخويَندةوارةكةشدا رِةشبةلَةكةكاني سالاَني نةوةدةكان و كةمبونةوةي زوَري ثيَوة ديارة روَِذطاريَك ئةطةر بووكيَك بةداثوَشراوي بوَ مالَي زاوا ببراية دياردةيةكي زوَر سةيربوو بةلاَم ئيَستا ئةطةر زوَرينة نةبن هيچيان كةمترنية لةبوكة دانةثوَشراوةكان. مامة حاجيةكيش كة بةباشة باسي باري ثابةندي خةلَكيان دةكرد لةهةشتاكاندا بوَي باسكردم چوَن كورِوكضة طةنجةكان سالاَني هةشتاكان ضةندين ديًيان بةشةو دةبرِي بوَرِةش بةلَةكيَك، بةلاَم ئيَستا طةنجة بةرِوشتةكان زوَرن لةخوا بةزياد بيَت ئةو ئاسانكاريةي بوَتاوان ئيٍَستا هةية جاران ئةستةميش بوو، نويَذنةكةرةكاني ئةوساي طوندةكةياني بوَ ذماردم ئةوكات زوَرينة بوون خوَي ووتةني منالَي ئيَستا زوفيَري نويَذكردن دةبن، جاران كةمارةي ذنيان بوَ دةبرِين ئةوكات فيَري شايةتمان دةبوون، لةرِووي سياسيشةوة تةنها ئةوةندة كةسةي لةشاريَكدا دةنطي بةحيزبيَكي ئيسلاميداوة لةهةلَبذاردنةكاني ئةم سالاَنةي دوايدا زوَرترة لةو ذمارةيةي لةهةموو كوردستاندا سالاَني نةوةدةكان خوَيان بةلايةنطري ئيسلاميةكان دةزاني و ئامادةبوون دةنطي ثيَبدةن. ئةمانة بةجواني بةرهةمي چالاكي بانطخوازاني ئيسلامية، و بةرِوني دةردةكةويَت ئةم بةرةوثيَشچونةي كارو بانطةوازي ئيسلامي واي لةنةيارة فكريةكانيان كردوة لةريًي ئاسايشةوة بچنةسةر ئةنداماني حيزبة ئيسلاميةكان و لةرِيَي كوَمةلَيَك قةلَةمي خوََ فروَشيشةوة هيَرش بكةنة سةر موقةداساتي ئيسلامي و توَمةتي نارِةوا بوَرةمزة ئيسلاميةكان درووستبكةن.
سالاَنيَك لة قوتابخانةكان لةچك قةدةغة دةكرا بةلاَم ئيَستا دةستيان لةقووتابيةكان شوَردوة لةبنكةكاني ثوَليسدا قةدةغةي دةكةن كةروَذطاريَك لةوة دةچيَت كاري ثوَليسةكان دذايةتيكردني سيماي ئيسلامي بوو, هةر ئةم سالَيش بةهوَي نةباريني باراني ثيَويستةوةچةندين كةرنةظالَي ئايني طةورة سازكرا بوَجيَ بةجيَكردني سوننةتي نويَذةبارانة لةومةراسيمانةدا مسولَمانان داواي ليًبوردنيان لةخودا دةكرد و ثةيامي بةندايةتيان بوَ ثةروةردطاريان بةرز رِاطرت، لةكاتيَكداسالاَني رِابردو ئةطةر باسي نويَذةبارانة بكرايةچةندان كةس دةيووت ئةم نوَستاليزم وكوَنخوازية ئةطةرچي لةرِابردودا ئةم بةندايةتي ية تةنها لةكتيَبةكاندا باس دةكرا هيچ كةس بةچاوي سةر نةيدةبيني.ثيَش چةندسالَيَك بووني رِادويَيةكي ئيسلامي وةك خةون وابوو ئيستا چةندان كةنالَ و راديَو و رِذنامةي ئيسلامي هةية و كةنالَي ئاسمانميش دةستي بةثةخشي بةرنامةكاني كردوةلةسةر ئاستي كوردستان ديارة ئةطةر ناباسي جيهاني ئيسلامي بكةين ئةوة سةتةلايتة ئيسلاميةكان نايةنة ذمار كةثيَش چةندسالّيَك كةنالَي اقرأ كرايةوة شتيَكي زوَر تازةبوو ليَرةداثيَشبيني نةياريَكي شارستانيَتي ئيسلاميم هاتةوة ياد كةدةلَيَت رِذيَك ديَت بةوتةكنةلوذيايةي رِوَذئاوا دةيطوازنةوة رِذهةلاَت بةربةرةكانيَيي فكري رِذئاواي دةكريَت. جيَي خوَيشيةتي و ئيسلامخوازاني كوردستانيش بةمانة دلَخوَش بن ثةرةبدةن بةو طةشبينيةي كة فةرمودةي ثيَغةمبةر{صلي الله عليه وسلم}مسولَماناني بوَي هةلَناوة رةِشبينانيشي ترساندوة كة دةفةرمويَت{من قال هلك الناس فهوأهلكهم}.


خويَنةري بةريز ملا عبدالله نادر
لة/چةمچةمالَة وة ئةم بابةتةي بؤ ناردووين:
بيرخستنةوةو ثيَشنيار بؤ بةردةم وةزارةتى ئةوقاف
ملا عبدالله نادر/ چةمچةمالَِ
لةوةتى دةفاممةوة سيستمى خويَندنة مرؤيةكانم لةعيراقدا هةر وابينيوة كة خويَندكار لةسةرةتاى تةمةنيدا چوةتة قوتابخانةو قؤناغة يةك لةدواى يةكةكانى سةرةتايى وناوةندى ودواناوةندى وزانكؤ .... هتد برِيوة بوةتة خاوةنى برِوانامةى برِواثيَكراو بةو متمانة وثسثؤري يةوة لةشويَنى ثةيوةندى داردا دامةزراوة وخزمةتى بةخؤي ودةوروبةرى كردوة وسيستةمى خويَندنى ئيَستاى جيهانيش هةرواية ئةطةر لةلايةن دامةزراندن لةبوارى ثسثؤريدارِيَ و شويَنى توندترنةطيرابيَتةبةر .
ئةطةر تيَرامانيَكى كورت وطورجيش بةميَذوويى قوتابخانة ئايني ية كانيشدا ( حوجرة) بكةين لةسةدةكانى سيَى كؤچى يةوة بةتايبةت لةسةردةمى زيَرِينى خةلافةتى عةباسيدا كةشارى بةغداد بةشارى زانست و(علم) ناوِزةند دةكرا دةبينريَت سيستةميَكى خويَندنى زؤر ورديان هةبوةو كةلةزؤررِووةو لةطةلَ ئةمرِؤدا هاوشيَوةن سةرةتاى وناوةندى وزانكؤشيان برِيوةبوَسةلماندنىئةم رِاستيةش دةتوانن سةيريَكى ثةرتوكى ( العلوم الاسلامية) بكةن وزياتريش وردبيتةوة لةدونياى كتيَبخانةكان كةلةبةغداو بةسرةو قاهرةدا هةبوون كةبة مليؤنةها ثةرتوك دةخةملَيَنران وسوديان لىَ وةردةطيرابؤخويَندن ونوسينى كتيَب وطفت وطؤ زانستيةكان .
بةلَىَ خويَندكارانى ئابنى ئةم شاروئةوشار وئةم ولاَت وئةو ولاَت دةطةرِان بةدواى زانستداو لةبةردةم مزطةوت وخانةقاو خويَندطا تايبةتةكاندا بةچؤكدا دةكةوتن وبةثيَى ئادابى قوتابى ومامؤستا بةئةلف وبيَى خويَندنةوة دةچونةذوورةوة ودةستيان دةكرد بةخويَندنى قورئان و وفيقه وشةريعةت وزانستةكانى فةرمودة وأصولى ئةحكام وبةلاغةو مةنتيق وزانستةكانى زمانناسى وزانستى [كلام]و فةلةكيات وفةرائيز .... هتدثاش ئةوةى خويَندكار قالَى ئةم زانستانة دةبوو وةك مامؤستايةك بيلَيَتةوة بةثلة (مرحلة) كانى دواى خؤى ئةوكاتة لةلايةن چةند مامؤستايةكى مؤلَةتدةر (مجاز)ةوة برِوا نامةى وةردةطرت وهيَشتا لةدةظةرى ثاريَزطايةكدا لةكؤى سةدةها مامؤستا ئةوانةى لةخؤيان رِادةبينى بچنة سةر دوانطةوئامؤذطارى موسلَمانان بكةن بةثةنجةكانى دةست دةذميَران چونكة ( منبر) سام وقورسايى خؤيى هةيةو جيَطاى ثيَشةواى مرؤظايةتى ( صلئ الله عليه وسلم) ةوطؤرِةثانيَكة زاناى رِاستةقينة وتةزويرى ثيَ لةيةك جيادةكريَتةوة ، هةموو زتاربيَذيَك ئةطةر لةسةنطى مةحةك ومةرجةكانى وتاربيَذى بدرىَ مةرج نيية سةركةوتوبيَت ، چونكة بةمةرج طيراوة وتاربيَذ خاوةنى قيافة وئيرادةى بةرزو طفتةى رِاست ودةنطى لىَ هاتوبيَت رِةوانبيَذيَكى سةركةوتوبيَت ، دةبيَت شارةزايى تةواوى لةزانستة مرؤيةكان بيَت وةكو فيزياو كيمياو كؤمةلَناسى ... هتد .
وةهةرباسيَك هةلَدةبذيَرىَ ووتةكانى بةئايةت وفةرمودة ووتةى زانايان موسلَمانان برِازيَنيَتةوةوباسةكانى كورت وثوخت بيَت و كيَشة كؤمةلاَيةتى وسياسى و... هتد باس بكات وبيداتة بةرنوكى نةشتةر ودةرمانى ثيَويستى بؤ بنوسيَ ...، ثيَم وانية ئةم نوسراوةى بةندة بةلاى وةزارةتى ئةوقافةوة شتيَكى تازةبيَت لةمنةوة ببيستن بةلاَم ئةوةى بةلاى منةوة سةيرة وجيَى سةرنجة دةبىَ بؤچى دوانطة (منبةرةكان) لةم دةظةرة بيَبةش بيَت لةمامؤستايانى اليَزانى مؤلَةتدراووخاوةن برِوانامة ، لةولاشةوة ثرِبكريَتةوة بةكةسى ناشايستةو هيَنراو لةبازارِةكان لةشةوو رِؤذيَكدا ميَزةرى لةسةربنريَت وبخريَتة سةردوانطة وبةتؤبزى وبةبىَ هيچ رِةزامةندى خةلَكى طةرِةك ودةوروبةر دةبىَ لةثشتيةوة نويَذ بةكؤمةلَ بكريَت بةنابةدلَيش مامؤستا بكةويَتة شويَنى بةلاى چةث ورِاستدا فةتواى بىَ زانست بدات ، ئةم كارانة ثرِبةثرِ ثيَچةوانةى دانانى كةسى شياوة لةشويَنى شياو ، لةكاتيَكدا داوا دةكةين دةبيَت چ سوديَكى كؤمةلَطاو زانست وثرؤسةى چاكسازى لةكؤمةلَطاى كوردى دابيَت كةكةسانيَك دوانطةكان داطيربكةن كةلةرِؤذى هةلَبذاردندا ئامادةنةبن بةنوكة قةلَةميَك برينةكان سارِيَذبكةن وئةمرِؤش ثيَشةوايةتى بطرنةدةست وببنةدةم سثى هةموو تويَذةكان ئةم كارة نازانم !؟ نةزانى ية يان بةرذةوةندى تاك رِةوى ، بةلاَم ئةوى دةيزانم ئةمة خيانةت وطةندةلَى ية كةثيرؤزترين دةزطاى طرتؤتةوة كةمزطةوت ودوانطةية .
لةكؤتايى دا ئةم چةند ثيَشنيارة دةخةمة بةردةم وةزارةتى ئةوقاف بةهيواى چارةسةرى ئةم دةردانة :
1) دروستكردنى ليذنةيةك بؤ بةدواداچون ودياريكردنى هؤكارةكانى رِودانى ثاشا طةردانى لةمزطةوتةكاندا .
2) باچيتر كةسة شياوو ثسثؤرةكان دورنةخريَتةوة لةمزطةوت وخةلَكى نةشياونةهيَريَتةسةر دوانطةكان طرنطى بةبرِوانامة بدريَت ، برِوانامةى كؤليج وخويَندنى بالاَ بؤ و وتاربيَذ طةنجةكان و’برِوانامةى جيَى ئيعتيارى مامؤستا ناسراووباوةرِ ثيَكراوةكان بؤ ووتاربيَذة بةتةمةنةكان .
3) يةكخستنى مزطةوتةكان ودياريكردنى شيَوازى كار بةدوور لةئيختلاف سةرليَشيَويَنةر وتةوجيهي سياسي وحيزبي سةير,
4) ئةطةرچى زؤر ثيَويستة مامؤستايانى ئاينى زؤر خاكيبن ، بةلاَم لةميَذوويى شارستانى ئيسلامى دا وسيماي ناسةرةوةى ئةهلى زانست ثيَويست بووة تةنانةت جل وبةرطة تايبةتية زانستيةكان ئةوروثاش لةذيَركاريطةرى جل وبةرطى زانايانى ئةهلى ئيسلام دروستكراوة بؤية ثيَويستة طرنطى بةم بوارةش بدريَت .
5) خولى بةردةوام بؤبةهيَز كردنى مامؤستايانى مينبةربكريَتةوة .

تيَبينى / بةهؤى شويَنى نيشتةجيَ بوون زياتر ئاطادارى مزطةوتةكانى سنورى ئيدارةى طةرميان وكةركوكى
وةزارةتى ئةوقافم ، بةلاَم دلَنيام شويَنةكانى تريش حٍالَيان خؤشتر نيية ؟


به‌ر له‌وه‌ی په‌یامه‌که‌ت بنووسی ئه‌م خاڵانه‌ بخوێنه‌وه‌:
.: په‌یامه‌که‌ت په‌یوه‌ندیدار بێت به‌ بابه‌تی سه‌ره‌وه‌
.: تێبینی و ڕه‌خه‌نه‌که‌ت بابه‌تیانه‌ بێت و دوور بێت له‌ قسه‌ی ناشیرن
.: نووسینه‌که‌ت به‌ کوردی بێت
.: شێوازی نووسینه‌که‌ت ئارامی بێت و لاتینی نه‌بێت
.: پرسیار یان نامه‌ی تایبه‌ت نه‌بێت
.: به‌ڕێوبه‌ڕ سه‌ربه‌سته‌ له‌ بڵاوکردنه‌وه‌ یان نه‌کردنه‌وه‌ی په‌یامه‌که‌ت پاش هه‌ڵسه‌نگاندی