گه‌وره‌يی شه‌وی قه‌در(#)
خوێنه‌ری به‌رِێز! له‌باره‌ی شه‌وی قه‌دره‌وه‌ چی بنووسین؟ هه‌رچی بڵێین هه‌ركه‌مه‌و مافی خۆیمان نه‌داوه‌تێ، شه‌وێك كه‌خوا وه‌صفی ئه‌كات به‌ شه‌وی رێز، و به‌ده‌قی قورئانیش عیباده‌تكردن تیایا له‌هه‌زار مانگ چاترو باشتربێ‌.
به‌ڵێ له‌ ئاوه‌ها شه‌وێكی پیرۆزدا شه‌ره‌فی پێغه‌ممه‌رایه‌تی به‌كامڵترین مرۆڤی ئه‌م سه‌ر زه‌مینه‌ به‌خشرا، خوا به‌په‌یامی خۆی پله‌و پایه‌ی به‌رز وبڵند كرده‌وه‌، تا به‌هۆی ئه‌و په‌یامه‌و هه‌ڵگره‌كه‌یه‌وه‌ مرۆڤایه‌تی له‌زه‌لكاوی نه‌گبه‌تی ونه‌فامی ده‌ر بهێنێ، و ده‌ستی بگرێ و به‌ره‌و رێی رووناك رێنوێنی بكات، تا له‌تاریكستانی خۆپه‌رستی وبت په‌رستی رزگاری بكات و به‌ره‌و خۆ نه‌ویستی و خواپه‌رستی ببات..
له‌م شه‌وه‌دا یه‌كه‌م تیشكی نووری به‌رنامه‌كه‌ی په‌روه‌ردگار سه‌رگۆى زه‌وی رووناك كرده‌وه‌، و تاریكستانی كوفری پێ ته‌را، په‌یكه‌ری شێرپه‌نجه‌ی ره‌گه‌زپه‌رستی شه‌قار شه‌قار كرد، و ده‌رده‌كانی نه‌فامی گۆرِ به‌گۆرِ كرد..
له‌م شه‌وه‌دا فریشته‌ی ئاسمان له‌شه‌قه‌ی باڵی دا، و له‌ته‌ك خۆیا بۆ دانیشتوانی سه‌ر زه‌وی ئاشتی و برایه‌تی و دادگه‌ری و به‌خته‌وه‌ری له‌دنیای رۆحانییه‌وه‌ به‌دیاری هێنا..
له‌م شه‌وه‌ پیرۆزه‌دا یه‌كه‌م پۆلی ئایه‌ته‌ پیرۆزه‌كانی قورئان گه‌یشتنه‌ سه‌ر ئه‌م ئه‌ستێره‌ بچكۆله‌یه‌ی ئێمه‌، تا رێی به‌خته‌وه‌ری به‌ئاده‌مزادی سه‌رزه‌وی بناسێنێ، و له‌كلۆڵی و كوێره‌وه‌رییه‌وه‌ به‌ره‌و به‌خته‌وه‌رییان به‌رێ..
به‌ڵێ، گه‌وره‌ترین دڵ وده‌روونێ له‌ومیوانه‌ ئازیزانه‌ پێشوازی كرد كه‌ ئه‌ویش( محمد المصطفى ) بوو، صه‌لات وسه‌لامی خوای له‌سه‌ربێ، خوا رێنوێنی كردن تا ببنه‌ میوانی، و ببێته‌ هه‌ڵگری شكۆمه‌ندترین په‌یامی ئاسمانی، و پێشكه‌شی مرۆڤایه‌تی بكات، كام مرۆڤ؟ ئه‌و مرۆڤه‌ی خوا رێزی لێگرتووه‌، و سته‌مكاران ئه‌یانه‌وێ ئه‌و رێزه‌ی لێ زه‌وت بكه‌ن!!
به‌ڵێ له‌م شه‌وه‌دا سه‌ره‌تای وه‌حی ده‌ستی پێكرد و قورئانی پیرۆز هاته‌ خوار، ئه‌و قورئانه‌ی وه‌ك بوركانێك دام و ده‌زگای سته‌مكاران و خوێنمژانی پێچایه‌وه‌، و ته‌ختی پاشاو ماشاكانی سه‌ره‌ولێژ كرد..
به‌ڵێ، به‌راستی شه‌وی قه‌در له‌سیی هه‌زار شه‌و چاكتره، شه‌وێك رێنوێنی و رووناكی بۆ ئاده‌مزاد تیا بێت ئه‌و شه‌وه‌ له‌هه‌زار مانگی تاریكی و سه‌رگه‌ردانی چاتره‌، هه‌روه‌ك ده‌زانین نرخی رۆژ به‌ ده‌قیقه‌ و سه‌عاته‌ كانیه‌وه‌ نییه‌، به‌ڵكو نرخی رۆژ به‌و رووداوانه‌وه‌یه‌ كه‌ خێرو خۆشی پێشكه‌ش به‌ مرۆڤایه‌تی ده‌كه‌ن..
خێری خواپه‌رستی له‌شه‌وی قه‌درا:
ئه‌وه‌نده‌ به‌سه‌ له‌باره‌یه‌وه‌ خوا بفه‌رموێ: (لَيْلةُ القدْرِ خَيْرٌ مِنْ ألفِ شَهرٍ). واته‌: شه‌وی قه‌در له‌هه‌زار مانگ چاتره‌..
پێغه‌ممه‌ر صلى الله علیه وسلم ده‌فه‌رموێ: " مَنْ قامَ ليْلة القدرِ إيمَاناً وَاحْتِسَابًا، غُفرَ لهُ مَاتقدمَ منْ ذنْبهِ " (1). واته‌: ئه‌وه‌ی شه‌وی قه‌در خواپه‌رستی بكات و باوه‌رِی به‌و پاداشته‌ هه‌بێ كه‌ خوا بۆی داناوه‌ خوا له‌گوناهی رابوردووی خۆش ئه‌بێ. كه‌ ده‌فه‌رموێ: {إيمانا} واته‌: باوه‌ڕی به‌وه‌ هه‌بێ كه‌ عیباده‌تكردن له‌وشه‌وه‌دا ئه‌وپاداشته‌ی هه‌يه‌، و {احتسابا} واته‌:حساب بۆ پاداشته‌كه‌ی بكات.
له‌باره‌ی نزاو پارِانه‌وه‌ له‌م شه‌وه‌دا حه‌زره‌تی عایشه‌ خوالێی رازی بێ ده‌فه‌رموێ: وتم: ئه‌ی پێغه‌ممه‌ری خوا صلى الله علیه وسلم! ئه‌گه‌ر له‌شه‌وی قه‌درا دانیشتم و ئه‌و شه‌وه‌م به‌ په‌رستنه‌وه‌ برده‌ سه‌ر چ دوعایه‌ك بكه‌م؟
فه‌رمووی: بلێ: " اللهُمَّ! إنكَ عَفوٌ كَرِيمٌ تُحِبُّ العَفوَ فَاعْفُ عَنِّي" (2). واته‌: ئه‌ی په‌روه‌ردگار! به‌راستی تۆ لێبورده‌و به‌خشنده‌یت، و لێبورده‌ییت پێ خۆشه‌، تۆیش لێم ببوره‌ و بم به‌خشه‌.
هه‌روه‌ك حه‌زره‌تی عائیشه‌ بۆمان باس ده‌كات پێغه‌ممه‌ر صلى الله علیه وسلم له‌ ده‌ شه‌وی دواینی مانگی ره‌مه‌زانا له‌ مزگه‌وتا ده‌مایه‌وه‌و په‌رستنی ده‌كرد. به‌شی زۆری زانایانی ئیسلام رایان وایه‌ كه‌: له‌یله‌تول قه‌در له‌ ده‌شه‌وی دواینی مانگی ره‌مه‌زاندایه‌، به‌ده‌لیلی ئه‌وفه‌رمووده‌ دروسته‌ی كه‌ بوخاری و موسلیم ریوایه‌تی ده‌كه‌ن كه‌ پێغه‌ممه‌ر صلى الله علیه وسلم فه‌رموویه‌تی: "تَحَرّوا لْيلةَ القدْرِ فِي العَشْرِ الأواخِرِ مِنْ رَمَضَانَ " (3). واته‌: له‌ ده‌ شه‌وی دواینی ره‌مه‌زانا به‌ته‌مای له‌یله‌تول قه‌در بن و به‌شوێنیا بگه‌رِێن..
ئه‌م هه‌زار مانگه‌ به‌پێی حسابی ساڵ ده‌كاته‌ 83 ساڵ و چوار مانگ، هه‌روه‌ها به‌پێی فه‌رمووده‌یه‌ك كه‌ ئیمامی بوخاری ریوایه‌تی ده‌كات شه‌وی قه‌در له‌شه‌وه‌ تاكه‌كاندایه‌، هه‌روه‌ك پێغه‌ممه‌ر ێ فه‌رموویه‌تی: " تحروا ليلة القدر في الوتر من العشر الأواخر من رمضان "(4) رواه البخاري ، واته‌: به‌شوێن له‌یله‌تول قه‌درا بگه‌ڕێن له‌ شه‌وه‌ تاكه‌كانی ره‌مه‌زاندا.. له‌م شه‌وه‌تاكانه‌شدا له‌حه‌وت شه‌وی دوایندا نزیكتره‌، هه‌روه‌ك پێغه‌ممه‌ر ێ فه‌رموویه‌تی: " التمسوها في العشر الأواخر، فإن ضعف أحدكم أوعجز فلا يغلبن على السبع البواقي)(5) رواه مسلم. "واته‌: به‌شوێنیا بگه‌ڕێن له‌ده‌شه‌وه‌كه‌ی دوایندا، ئه‌گه‌ركه‌سێ لاواز و ناتووانابوو با ئحه‌وت شه‌وی دواینی له‌كیس نه‌چێت، له‌م حه‌وت شه‌وه‌ی دواینیش شه‌وی بیست و حه‌وته‌مین نزیكترینیانه‌ له‌ شه‌وی قه‌دره‌وه‌ هه‌روه‌ك ئوبه‌ی كوڕی كه‌عب ده‌ فه‌رمووی: سوێن به‌خوا من ده‌زانم شه‌وی قه‌در له‌ چ شه‌وێكی ره‌مه‌زاندایه‌، ئه‌وشه‌وه‌ی پێغه‌ممه‌ر ێ فه‌رمانی پێكردین عیباده‌تی تیابكه‌ین شه‌وی بیست و حه‌وته‌مه‌ " لحديث أبي بن كعب رضي الله عنه أنه قال: (والله إني لأعلم أي ليلة هي الليلة التي أمرنا رسول الله صلى الله عليه وسلم بقيامها هي ليلة سبع وعشرين) (6)رواه مسلم. هه‌ڵده‌گرێت، ئه‌و ساڵه‌ی كه‌عب ئه‌و قسه‌ی تیا كردووه‌ له‌شه‌وی 27 دا بووبێت، به‌ڵام به‌شی زۆری زانایانی شه‌رع زان رایان وایه‌ ئه‌م شه‌وه‌ پیرۆزه‌ هه‌موو ساڵێك له‌ شه‌وێكی دیاریكراوا نابێت.. هه‌روه‌ك شێخی ئیبنو حه‌جه‌ر ده‌فه‌رموێ، كاتێ كه‌ ئه‌م فه‌رموودانه‌ باس ده‌كات .. خوایش زاناتره‌..
بۆ ئاگاداری
ئیعتیكاف واته‌: مانه‌وه‌ له‌مزگه‌وتا به‌نیازی عیباده‌ت، به‌ لای ئیمامی شافیعی و مالیكی و داودی زاهیرییه‌وه‌ له‌هه‌ر مزگه‌وتێكدا پێی بوترێت: مزگه‌وت دروسته‌، به‌لاَم به‌لای ئیمام ئه‌بو حه‌نیفه‌ و ئه‌حمه‌د و ئیسحاقه‌وه‌ له‌ مزگه‌وتێكا دروسته‌ كه‌ نوێژی پێنچ فه‌رزه‌ و جه‌ماعه‌تی تیا بكرێت، به‌لاَم به‌ڵگه‌ی ئیمامی شافیعی ئه‌و ئایه‌ته‌یه‌ كه‌ ده‌فه‌رموێ: " وَلاتبَاشِرُوُهُنَّ و أنْتمْ عَاكِفونَ فِي المَسَاجدِ " (7). واته‌: نزیكیان مه‌كه‌ونه‌وه‌ كاتێ له‌ مزگه‌وته‌كانا له‌ ئیعتیكافا بوون. مادام فه‌رمووده‌یه‌كی دروست وساغ له‌و باره‌وه‌ نه‌بێت كه‌ مزگه‌وته‌كه‌ تایبه‌ت بكات، به‌ گشتی ئه‌مێنێته‌وه‌و هه‌ر شوێنێك بۆ مزگه‌وت دروستكرابوو ئیعتیكافی تیا دروسته‌، به‌لاَم پێی وایه‌ مزگه‌وتێ كه‌ جومعه‌ی تیا بكرێ باشتره‌ تا ئه‌وه‌ی جومعه‌ی تیا نه‌كرێ، بۆ ئه‌وه‌ی پێویستی به‌وه‌ نه‌بێ برِواته‌ ده‌ره‌وه‌ بۆ نوێژی جومعه‌، و له‌و خیلافه‌ش رزگاری ببىَ كه‌ هه‌ندێك رایان وایه‌ ئیعتیكاف واجبه‌ له‌ مزگه‌وتی جومعه‌دا بێت (8).
مانه‌وه‌ له‌ ژوورێكی ناوماڵ یا قوتابخانه‌ یا كارگه‌ یا دایه‌ره‌ دا به‌ عیباده‌تی ئیعتیكاف دانانرێت..
په‌راوێزه‌كان:
1- أخرجه البخاري في كتاب فضل ليلة القدر/باب فضل ليلة القدر، ص:397، برقم:1875.
2- أخرجه الترمذي في كتاب الدعوات/باب ماجاء في عقد التسبيح باليد/ باب منه، برقم: 3435. وقال الترمذي: حديث حسن صحيح..
3- أخرجه مسلم في كتاب الصيام/باب فضل ليلة القدر، ص: 497. برقم: 1998.
4 – أخرجه البخاري في كتاب صلاة التراويح /باب تحري ليلة القدر في الوتر من العشر الأواخر، 1/540، برقم:
5 - أخرجه مسلم في كتاب الصيام /باب فضل ليلة القدر، والحث على طلبها. وبيان محلها وأرجى أوقات طلبها، 1/572، برقم: 1165.
6- أخرجه مسلم في كتاب صلاة المسافرين وقصرها /باب الترغيب في قيام رمضان وهو التراويح،1/366، برقم:762.
7- سورة البقرة/187.
8- سه‌یرێكی ( مغني المحتاج إلى معرفة معاني الفاظ المنهاج) بكه‌، 1/450.
‌# ئه‌م بابه‌ته‌ له‌كتێبی {رۆژوو له‌ئیسلامدا}ی نووسه‌ره‌وه‌ به‌ كه‌مێ ده‌ستكارییه‌وه‌ وه‌رگیراوه‌..
زانای كۆرپه‌ڵه‌ناسی پرۆفیسۆر كیسمۆر {< Keith Moore }

زانای به‌ناوبانگی كۆرپه‌ڵه‌ناسی پرۆفیسۆر كیس مۆر { Keith Moore }:یه‌كێكه‌ له‌گه‌وره‌ترین زانایانی توێكاری و كۆرپه‌ڵه‌ناسی له‌جیهاندا، و له‌ ساڵی 1984 خه‌لاَتی {جی. سی. بی}كه‌نه‌دای پێ به‌خشراوه‌، و ئه‌مه‌ش به‌و زانایانه‌ ده‌درێت كه‌ له‌ به‌شی زانیاری توێكاریدا زۆرتر ده‌ركه‌وتوون، هه‌روه‌ها له‌لایه‌ن {كۆمه‌ڵه‌ی كه‌نه‌دی زانایانی تایبه‌تی توێكاران}خه‌لاَتی {گرانت}ی پێ به‌خشراوه‌، سه‌رۆكایه‌تی ژماره‌یه‌كی زۆر له‌كۆمه‌ڵه‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌كانی كردووه‌، وه‌ك كۆمه‌ڵه‌ی ئه‌نجومه‌نی یه‌كیه‌تی زانیاری زینده‌وه‌رزانی كه‌نه‌دی ئه‌مریكی..

به‌سه‌رهاتی موسوڵمانبوونه‌كه‌ی:

دكتۆر زه‌غلول نه‌ججار كتێبێكی نووسیوه‌ به‌ناوی: {ئه‌وانه‌ی خوا هیدایه‌تی دان}، له‌و كتێبه‌دا به‌سه‌رهاتی موسوڵمانبوونی ئه‌م زانایه‌ی نووسیوه‌و ده‌لێت:
له‌ ئه‌یلوولی 1995 له‌مۆسكۆ كۆنگره‌یه‌ك بۆ ئیعجیاز گیرا، منیش بۆئه‌و كۆنگره‌یه‌ بانگ كرابووم، له‌سه‌ره‌تاوه‌ پێم ناخۆش بوو بڕۆم وئاماده‌ی بم، چونكه‌ له‌شارێكا ده‌به‌سترێ كه‌ ماوه‌ی زیاد له‌حه‌فتا ساڵ پایته‌ختی كوفرو موسقۆفی بووه‌، و له‌دڵی خۆیشمدا گوتم: ئه‌وانه‌ له‌باره‌ی خوداوه‌ چ ده‌زانن تا بۆئه‌وه‌ی قورئان بانگیان ده‌كات بانگیان بكه‌ین؟!..پێیان گوتم: پێویسته‌ بڕۆین، چونكه‌ له‌لایه‌ن ئه‌كادیمیی پزیشكی رووسیه‌وه‌ ده‌عوه‌ت كراوین..

رۆیشتین بۆ مۆسكۆ،له‌كاتی باسكردنی هه‌ندێ له‌ئایه‌ته‌كانی بوونه‌وه‌ردا،وبه‌تایبه‌ت له‌باسی ئه‌م ئایه‌ته‌دا كه‌ خوا ده‌فه‌رموێ: " يُدَبِّرُ الأمْرَ مِنَ السَّمَاء إِلَى الأرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّونَ ". السجدة/5. واته‌: خوا له‌ئاسمانه‌وه‌ كاروباری زه‌وی رێكده‌خات، و سه‌رپه‌رشتی ده‌كات، پاشان رووداو و كاروو كرده‌ی به‌نده‌كان بۆ لای ئه‌و ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، له‌رۆژێكا كه‌ به‌رامبه‌ر هه‌زار ساڵه‌ به‌حسابی ئێوه‌..

یه‌كێ له‌ زانا موسوڵمانه‌كان هه‌ستا و گوتی:ئه‌گه‌ر هه‌زار ساڵ یه‌كسان بێ له‌ته‌ك دوو ئه‌ندازه‌ی نابه‌رابه‌ری زه‌ماندا، ئه‌مه‌ ده‌لاله‌ت له‌ سه‌ر جیاوازی خێرایی ده‌كات.. پاشان ئه‌م خێراییه‌ی حساب كرد و گوتی: هه‌زار ساڵ .. ده‌بێ ئه‌مه‌ هه‌زار ساڵی مانگی بێ كه‌ عه‌ره‌ب كاری پێ ده‌كه‌ن، و ماوه‌ی مانگی قه‌مه‌ریش بریتیه‌ له‌ خولگه‌ی مانگ به‌ده‌وری زه‌ویدا، ئه‌و خولگه‌یه‌ش زۆر به‌وردی حساب كراوه‌، كه‌ 2.4 بلیون كم.و له‌ 12 بده‌، كه‌ ژماره‌ی مانگه‌كانی ساڵن، پاشان له‌ هه‌زار ساڵی بده‌، و پاشان ئه‌نجامه‌كه‌ی له‌سه‌ر بیست وچوار سه‌عاتا دابه‌ش بكه‌، پاشان له‌سه‌ر شه‌ست ده‌قیقه‌، و پاشان له‌60 سانیه‌ی بده‌،..ئه‌م پیاوه‌ گه‌یشته‌ خێراییه‌ك له‌خێرایی تیشك خێراتر بێت..

مامۆستایه‌كی فیزیا كه‌ ئه‌ندامی ئه‌كادیمی رووسی بوو هه‌ستا و گوتی: من پێش ئه‌م كۆنگره‌یه‌ وام ده‌زانی خۆم یه‌كێكم له‌ زه‌قترین زانایانی فیزیا، و به‌تایبه‌ت له‌زانیاری تیشكدا، كه‌چی زانیارییه‌كی زۆر گه‌وره‌تر له‌ زانیارییه‌كه‌ی خۆم ده‌بینم..له‌به‌ر ئه‌وه‌ بۆ كه‌مته‌رخه‌میم له‌ زانینی ئه‌م زانیارییه‌ ناتوانم بیانوو بێنمه‌وه‌، ته‌نیا ئه‌وه‌ نه‌بێ كه‌ له‌به‌رده‌م هه‌موو ئێوه‌دا ئاشكرای بكه‌م و بڵێم: شایه‌تی ده‌ده‌م كه‌ جگه‌ له‌ ئه‌ڵلا خوایه‌كی تر نییه‌، وموحه‌ممه‌دیش پێغه‌ممه‌ری خودایه‌.. " أشهد أن لا إله إلا الله وأن محمداً رسول الله " .. پاشان چواركه‌سی تر موسوڵمانبوونی خۆیان ئاشكرا كرد.. بێ ئه‌وه‌ی ئێمه‌ هیچ قسه‌یه‌كیان له‌ته‌كا بكه‌ین، به‌ڵكو ئه‌وان له‌ژووره‌ شووشه‌ییه‌كانی خۆیانا دانیشتبوون وته‌نیا قسه‌كانیان له‌عه‌ره‌بیه‌وه‌ بۆ رووسی و له‌روسییه‌وه‌ بۆ عه‌ره‌بی وه‌رده‌گێڕا، ئه‌وانیش هاتن و شایه‌تییان دا كه‌ جگه‌ له‌ ئه‌ڵلا خوایه‌كی تر نییه‌، وموحه‌ممه‌دیش پێغه‌ممه‌ری خودایه‌. " أشهد أن لا إله إلا الله وأن محمداً رسول الله " . نه‌ك هه‌ر ئه‌مه‌ به‌ڵكو ته‌له‌فزیۆنی رووسی ئه‌م ئه‌ڵقانه‌ی تۆمار كردبوو، و به‌ته‌واوی بلاَوی كردبوونه‌وه‌، هه‌روه‌ك پێیان گوتین: زیاد له‌ 37 زانای تر له‌ ناودارترین زانایانی رووس موسوڵمان بوون، ته‌نیا به‌بینینی ئه‌و ئه‌ڵقانه‌..
نه‌ك هه‌ر ئه‌وه‌ به‌ڵكو یه‌كێك له‌گه‌وره‌ ترین وناودارترین زانایانی كه‌نه‌ده‌مان له‌ته‌كا بوو، به‌ناوی كیس مۆڕ " Keith Moore " كه‌ له‌زانیارییه‌كانی كۆرپه‌ڵه‌ناسیدا تایبه‌ت مه‌ندبوو، وله‌وانه‌یه‌ لای هه‌موو پزیشكانی دنیا ناسراوبێت، كتێبێكی هه‌یه‌ له‌ به‌شی زۆری كۆلیجه‌ پزیشكیییه‌كانی جیهاندا ده‌خوێنرێت، و بۆزیاتر له‌بیست و پێنچ زمان وه‌رگێڕراوه‌، وخاوه‌نی كتێبی به‌ناوبانگی " The Developing Human "ه‌، ئه‌م پیاوه‌ش له‌ناو ئه‌و هه‌موو خه‌ڵكه‌دا هه‌ستا و گوتی: ده‌ربڕینه‌كانی قورئانی له‌ قوناغه‌كانی دروستبوونی كۆرپه‌ڵه‌ له‌مرۆڤدا ئه‌وه‌ند وردو دروست و ته‌واوه‌ تائێستاش زانیاری نوێ پێی نه‌گه‌یشتووه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌مه‌ به‌ڵگه‌بێ له‌سه‌ر شتێك به‌ڵگه‌یه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ كه‌ ئه‌م قورئانه‌ ده‌بێ ته‌نیا فه‌رمووده‌ی خوابێت، و موحه‌ممه‌دیش پێغه‌ممه‌ری ئه‌و خودایه‌.

پێیان گوت: ئایا تۆ موسوڵمانیت؟! گوتی: من له‌وه‌پێش موسوڵمان نه‌بووم، به‌لاَم شایه‌تی ده‌ده‌م كه‌ ئه‌م قورئانه‌ فه‌رمووده‌ی خودایه‌، و موحه‌ممه‌دیش له‌لایه‌ن خواوه‌ نێرراوه‌، وتیان: كه‌وابوو تۆ موسوڵمانیت، گوتی: من له‌ژێر پاڵه‌په‌ستۆیه‌كی كۆمه‌لاَیه‌تیدام كه‌ نایه‌ڵێت ئێستا موسوڵمانبوونی خۆم رابگه‌یه‌نم، به‌لاَم ئه‌گه‌ر رۆژێ بیستان كیس مۆر " Keith Moore " موسوڵمان بووه‌ سه‌رتان سوور نه‌مێنێ، پاره‌كه‌ هه‌واڵیان بۆناردین كه‌ سوپاس بۆ خوا ئێستا موسوڵمانبوونی خۆی راگه‌یاندووه‌..

له‌گۆنگره‌ی یه‌كه‌می ئیعجازی قورئانی پیرۆز و سونننه‌ی خاوێندا كه‌ له‌ساڵی 1986 له‌ قاهیره‌دا به‌سترا مامۆستا دكتۆر " Keith Moore " هه‌ستایه‌ سه‌ر پێی و له‌وتاره‌كه‌یدا وتی: من شایه‌تی ده‌ده‌م كه‌ هه‌رقۆناغێك له‌قۆناغه‌كانی دروستبوون قورئانی پیرۆز باسی كردووه‌ ئیعجازێكی خودایی تێدایه‌، و من هه‌رگیز بڕوام وانیه‌ كه‌ موحه‌ممه‌د- صلى الله عليه وسلم - یا هه‌ركه‌سێكی تر بتوانێ ئاگاداریی له‌و گه‌شه‌یه‌ هه‌بێت كه‌له‌ دروستبوونی كۆرپه‌ڵه‌دا رووده‌دات.. چونكه‌ ئه‌م گه‌شه‌و گۆڕانكارییانه‌ی كۆرپه‌ڵه‌ ته‌نیا له‌به‌شی دواینی سه‌ده‌ی بیسته‌مدا زانیاری په‌ی پێ بردووه‌، ده‌مه‌وێ لێره‌دا جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ بكه‌م كه‌ هه‌رشتێكم له‌قورئانا خوێندبێته‌وه‌ له‌باره‌ی دروستبوون وگه‌شه‌كردنی كۆرپه‌ڵه‌ له‌ ره‌حه‌می دایكیا به‌ته‌واوی یه‌كسان و به‌رابه‌ر بووه‌ له‌گه‌ڵ هه‌موو ئه‌و زانیارییانه‌ی من ئاگام لێیه‌تی وه‌ك زانایه‌ك له‌زانا ده‌ركه‌وتووه‌كانی كۆرپه‌ڵه‌ناسیدا..
بۆزانیاری زیاتر جێی خۆیه‌تی بڵێین: ئه‌وقۆناغانه‌ی كه‌قورئان باسی دروستبوونی مرۆڤ (ئاده‌میزاد)ی تیاده‌كات حه‌وت قۆناغن، ئه‌وه‌ته‌ خوای بالاَده‌ست ده‌فه‌ورموێ:{ " وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنسَانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ،ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً فِي قَرَارٍ مَكِينٍ، ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَامًا فَكَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْمًا ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقًا آخَرَ فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ ".}المؤمنون /12ـ14 واته‌: ئێمه‌ ئاده‌مێزادمان له‌ئاوێته‌یه‌كی پێكهاتوو له‌خاك دروست كردووه‌، پاشان له‌جێیه‌كی پارێزراودا{ كه‌منداڵدانه‌}له‌شێوه‌ی نوتفه‌یه‌ك دامان مه‌زراندووه‌، دواتر نوتفه‌كه‌مان كردووه‌ به‌ خۆهه‌ڵواسه‌رێك، ئینجا خۆهه‌ڵواسه‌ره‌كه‌مان كردووه‌ به‌گۆشتپاره‌یه‌ك، دواتر گۆشت پاره‌كه‌مان گۆڕیوه‌ به‌په‌یكه‌ری ئێسكی، وپاشان ئێسكه‌كه‌مان به‌گۆشت داپۆشیوه‌، ئه‌وسا له‌شێوه‌یه‌كی تر ده‌رمانهێناوه‌، كه‌شێوه‌ی ئینسانی رێك وپێكه‌..به‌راستی خوای بالاَده‌ست پیرۆزو موباره‌كه‌و چاكترین به‌دیهێنه‌ر، و باشترین دروستكاره‌..

زانیاری كۆرپه‌ڵه‌ناسی هه‌موو ئه‌م قۆناغانه‌ی سه‌لماندووه‌و دانی به‌دروستی و یه‌كسانبوونی له‌گه‌ڵ ئه‌و قۆناغانه‌دا ناوه‌ كه‌له‌قورئاندا باسكراون.. قوناغه‌كانیش بریتین له‌مانه‌: 1-بنه‌مای مرۆڤ{ ئاوێته‌یه‌كی پێكهاتوو له‌خاك}، 2- نوتفه‌، 3- خۆهه‌ڵواسه‌رێك، هه‌ڵواسراو به‌ ره‌حه‌مه‌وه‌، 4-گۆشتپاره‌یه‌ك، 5- په‌یكه‌ری ئێسكی، 6- داپۆشینی به‌ گۆشت، 7- دروستبوونی..

كۆنگره‌ی پێنجه‌م كه‌ له‌ ئه‌یلوولی 1995 له‌ مۆسكۆ بۆ ئیعجازی زانیاری له‌قورئان و سوننه‌دا به‌سترا ئه‌م دابه‌شكردنه‌ی قورئانی بۆ قۆناغه‌كانی دروستبوونی كۆرپه‌ڵه‌ و گه‌شه‌كردنی به‌دروست و ورد دانا، و له‌ بڕیاره‌كانیا رایسپارد كه‌ وه‌ك سه‌رچاوه‌یه‌كی زانیاری بكرێته‌ مادده‌یه‌ك بۆ ده‌رس وتنه‌وه‌، بۆزانیاری مامۆستا دكتۆر كیس مۆر Keith Moore " "یه‌كێكه‌ له‌به‌ناوبانگترین زانایانی توێكاری وزانیاری كۆرپه‌ڵه‌ناسیدا، و سه‌رۆكی ئه‌و به‌شه‌یشه‌ له‌زانكۆی تۆرنتۆی كه‌نه‌دا،{ئه‌م زانایه‌ش یه‌كێك بوو له‌و زانایانه‌ی وه‌ك خاوه‌ن باسێك هاوبه‌شی له‌گۆنگره‌ی ناوبراودا كردبوو}، كتێبێكی داناوه‌ كه‌ به‌ یه‌كێ له‌سه‌رچاوه‌ گرنگه‌كانی پزیشكی داده‌نرێت له‌بواری ئه‌م پسپۆڕییه‌دا:{قۆناغه‌كانی دروستبوونی مرۆڤ، و زانیاری كۆرپه‌ڵه‌ناسی}، له‌ناو باسه‌كه‌یدا ئه‌وقۆناغانه‌ی ناوقورئانی باسكردووه‌، وهه‌موو به‌شێك له‌به‌شه‌كانی كتێبه‌كه‌ی - كه‌باس له‌ گه‌شه‌كردنی دروستبوونی كۆرپه‌ڵه‌ ده‌كات – په‌یوه‌ندیداوه‌ به‌ حه‌قیقه‌ته‌ زانیارییه‌كان و ئه‌و ئایه‌ت وفه‌رموودانه‌ی په‌یوه‌ندیان به‌وباسه‌وه‌ هه‌یه‌، به‌یارمه‌تی شێخ عه‌بدولمه‌جید زیندانی و هاورێكانی شه‌رحی بۆ كردووه‌و پاشكۆی بۆ داناوه‌..

تێ بینی:

به‌ئیمێلێك ئه‌م كورته‌ باسه‌م له‌لایه‌ن سایتی ئیعجازی عیلمی له‌قورئان وسوننه‌دا
بۆهاتبوو، خوا پاداشتی خێریان بداته‌وه‌، و منیش به‌پێویستم زانی وه‌ری بگێرمه‌ سه‌ر زمانی كوردی.. ح، پێنجوێنی.



www.55a.net Quran miracles


به‌ر له‌وه‌ی په‌یامه‌که‌ت بنووسی ئه‌م خاڵانه‌ بخوێنه‌وه‌:
.: په‌یامه‌که‌ت په‌یوه‌ندیدار بێت به‌ بابه‌تی سه‌ره‌وه‌
.: تێبینی و ڕه‌خه‌نه‌که‌ت بابه‌تیانه‌ بێت و دوور بێت له‌ قسه‌ی ناشیرن
.: نووسینه‌که‌ت به‌ کوردی بێت
.: شێوازی نووسینه‌که‌ت ئارامی بێت و لاتینی نه‌بێت
.: پرسیار یان نامه‌ی تایبه‌ت نه‌بێت
.: به‌ڕێوبه‌ڕ سه‌ربه‌سته‌ له‌ بڵاوکردنه‌وه‌ یان نه‌کردنه‌وه‌ی په‌یامه‌که‌ت پاش هه‌ڵسه‌نگاندی